Kom en zie (Idi i smotri – 1985)

Hoezo in Kino

De Russische film Idi i smotri / Kom en zie (1985) stond al een tijd op ons verlanglijstje maar was na zijn release in 1985 nauwelijks meer te vinden tot dat Eye Filmmuseum deze mokerslag van een film recent aankocht van MosFilm. Elem Klimov filmde het Bijbels getitelde anti-oorlogsdrama zeer dicht op de huid van de jonge boerenzoon Florya, die met de invasie van de Wehrmacht in Wit-Rusland getuige is (en de kijker getuige maakt) van de verschrikkingen van Hitlers ‘verbrande aarde’ tactiek. Kom en zie is een onovertroffen viscerale filmervaring en een unieke visie op het psychologische effect van de oorlog op de onschuldige protagonist (briljant gespeeld door de destijds 12 jaar oude Aleksey Kravchenko) en één van de beste WOII films die je (nog) nooit op het grote doek hebt gezien.

Regie: Elem Klimov

Cast: Aleksey Kravchenko, Olga Mironova, Liubomiras Laucevicius

Genre:

Drama

Land: Sovjet Unie

Speelduur: 142 minuten

Taal: Russisch, Duits

Ondertiteling: Nederlands

Kijkwijzer:
16

Verwacht geen heldenverhalen of spektakel á la Spielberg. De klassieker Kom en zie is de boeken ingegaan als de anti-oorlogsfilm die oorlog bijna fysiek ervaarbaar maakt. Elem Klimovs schildering van de naziterreur in Wit-Rusland, gezien door de ogen van het partizanenjongetje Forja, won vorig jaar de prijs van Beste restauratie van het filmfestival van Venetië en wordt in Nederland uitgebracht door Eye. Wit-Rusland, 1943: de SS van Heinrich Heydrich en Hitlers Wehrmacht houden huis onder de bevolking van de dorpjes van de uitgestrekte Sovjetrepubliek. De vijftienjarige Florja is getuige van extreme misdaden; hij trekt op met de partizanen in het bos en raakt verzeild in zijn geboortedorp waar iedereen is uitgemoord. De doorstane gruwelen veranderen de vrolijke jongen in een vroegoude man. Regisseur Elem Klimov zet alle middelen in om een bijna fysieke belevenis van oorlog over te brengen. Kom en zie werd een woeste, lyrische koortsachtige droom, waarin het geweld, de razernij en de verschrikkingen van de oorlog heel dichtbij komen. Klimov was zich bewust van het confronterende karakter van zijn film, die hij zag als een noodzakelijke getuigenis, een testament voor ‘de immense tragedie een heel volk aangedaan, een verslag van de oorlog, die de hel is.’